Podobieństwa pomiędzy gnostycyzmem a niektórymi z wielkich religii wschodu znane są od wielu lat. Słowo gnosis jest pokrewne z sanskryckim jñana oznaczającym "wiedzę", przede wszystkim wiedzę duchową. Jedna z największych klasycznych szkół Jogi jest właśnie zwana jñana yoga, co znaczy "droga do zjednoczenia przez wiedzę". Inicjacja w bezpośrednią wiedzę rzeczywistości duchowych jest standardową praktyką wyższej formy Jogi i jest bardzo dobrze znana w Indiach. W istocie, pod tym względem nic bardziej niż gnostycyzm nie przypomina starożytnej religii Indii, zwanej na zachodzie hinduizmem. Hinduizm nie jest religią w takim sensie, jak rozumie się to na zachodzie, gdyż jest to rodzina religii. Istnieje wielka różnorodność w tej rodzinie, więc niektórzy z członków ledwie przypominają innych. Tak więc filozoficzna Adwajta jawi się jako mająca niewiele wspólnego z dewocyjnym Wisznuizmem lub magiczną Tantrą; niemniej jednak, dzielą one wspólną tradycję. Różnorodność między gnostyckimi tradycjami jest naturalnie podobna.

Jest kilka specyficznych cech, które łączą gnostycyzm z hinduizmem. Jedną z nich jest nauka o występowaniu boskości w każdej istocie ludzkiej. Atman jest identyczny z Brahmanem, co oznacza, że uniwersalna boskość jest obecna, w miniaturze, wewnątrz każdej osoby. Podobnie w gnostycyzmie, pneuma jest iskrą, która wytrysnęła z boskiego płomienia, a poprzez wiedzę gnostyka automatycznie poznaje swoje duchowe źródło, z którego pochodzi. Hindusi i gnostycy zgodziliby się ze sobą, że poznanie swojego najgłębszego jestestwa jest równoznaczne z poznaniem samego Boga.